Số ĐT nóng: 08.6674 8028 - 0915.812596
| Catit: Rừng và máu (Kì I) |
 |
|
Trong vai những kẻ sa cơ lỡ vận mon men làm “lính nhập nghề” mót catit dưới sự chỉ dẫn của Việt “catit”, một người từng có nhiều năm chinh chiến trong giới quặng lậu, chúng tôi có dịp thâm nhập đại bản doanh của những ông trùm quặng catit trong khu rừng âm u, hiểm trở thuộc huyện Bảo Lâm, Lâm Đồng để tận mắt chứng kiến và nghe kể những câu chuyện kinh hoàng về rừng xanh và đời người tưởng chỉ có trên phim ảnh.
Nhiều thế hệ khai thác quặng lậu đã luồn vào rừng sâu trên
“con đường catit” đầy hiểm nguy này. Kỳ 1: BÃO CATIT TRÊN RỪNG BẢO LÂM
Những năm 90 của thế kỷ trước, khi giấc mộng đổi đời từ vàng trở thành cơn lốc cuốn phăng từng đoàn người tứ xứ lũ lượt kéo về Quảng Nam đào vàng, thì tại một huyện miền núi thuộc cao nguyên Di Linh, Lâm Đồng, cái tên catit (quặng vonfram, tungsten hay vàng đen) cũng bắt đầu xuất hiện. Người ta rỉ tai nhau cùng đi tìm thứ vàng đen trong mơ này để làm giàu, bất chấp những hiểm nguy luôn lơ lửng trước mắt.
 Lán trại tạm bợ cách hầm khai thác khoảng 500 - 600m
THEO NHAU TÌM MIỀN ĐẤT HỨA Với địa thế núi rừng hiểm trở, đất rộng người thưa, nơi đây dần trở thành miền đất hứa, không chỉ của người nghèo từ các tỉnh phía Bắc như Cao Bằng, Lạng Sơn, Nam Định, Ninh Bình... đổ về khai quặng mà còn là “mái nhà an toàn” cho những thành phần bất hảo trong xã hội cư trú. Gần 20 năm qua, catit dường như đã ăn sâu vào tiềm thức của đồng bào các dân tộc Kinh, K,Ho, Tày, Mông tại xã Lộc Bắc, Lộc Lâm, Lộc Bảo, B,Lá, huyện Bảo Lâm, tỉnh Lâm Đồng. Theo Việt “catit”, thời gian đầu việc khai quặng ở đây không rầm rộ, dữ dội như các bãi vàng Phước Thành, Phước Sơn, Quảng Nam. Dân khai thác quặng lậu chủ yếu là dân tứ xứ, họ làm việc và sống chui nhủi trong rừng sâu không ai biết. Mãi đến năm 2002, khi những vỉa quặng khổng lồ với nguồn thu lên đến hàng tỷ đồng được tìm thấy và tên tuổi các ông trùm giàu lên nhờ catit lan truyền, thì người dân địa phương cũng bắt đầu đổ xô vào rừng với giấc mơ lên đời. Trong những ngày xâm nhập thực tế tại Bảo Lâm, Lâm Đồng, chúng tôi hết sức ngỡ ngàng khi thấy bất kể già, trẻ ai cũng có thể nói về catit một cách hăng hái, say sưa hoặc thâm trầm, chua chát. Cứ thế, cơn bão catit đang ngấm ngầm trỗi dậy ở vùng đất nghèo giữa Cao nguyên này. Hiện nay, trong vùng rừng chịu sự quản lý chung của UBND các xã Lộc Bắc, Lộc Bảo, Lộc Lâm, B,Lá, Công ty lâm nghiệp Lộc Bắc có chín bãi khai thác catit lậu lớn nhỏ. Những bãi này nằm rải rác dọc các con suối và được gọi tên theo thứ tự từ suối 1 đến suối 9. Dân khai thác quặng lậu tập trung thành nhóm từ 4 - 6 người vào rừng đào đất tìm dòng khai thác hoặc đầu quân dưới trướng các ông trùm quặng lậu với mức tiền công 100.000 - 200.000 đồng/ngày. Người ta dựng những khu lán, trại tạm bợ cách hầm quặng khoảng 500 - 600m làm nơi ăn ở. Tại bãi suối 1, chúng tôi bất ngờ vì sự có mặt của những thiếu niên mới 15, 16 tuổi đã phải gập mình dưới hầm quặng, công việc ở đây chỉ diễn ra từ 18 giờ chiều đến khoảng 6 giờ sáng hôm sau. Việt “catit” giải thích: “Ở đây gần trạm kiểm lâm nhất nên phải làm vào ban đêm để tránh bị truy quét. Trẻ con, phụ nữ đi làm catit không phải chuyện hiếm. Đặc biệt, sau Tết Nguyên đán hằng năm, dân địa phương lũ lượt kéo nhau vào rừng mót catit chẳng khác nào đi hội”. Có chứng kiến cảnh từng nhóm người soi đèn, ngọn đuốc bằng gỗ thông hì hục đào đất tìm dòng quặng mới cảm nhận được phần nào hiểm nguy bủa vậy cuộc đời dân khai thác quặng lậu giữa chốn rừng sâu thâm u này. Mồ hôi, nước mắt, máu của họ đã rơi vãi khắp các bãi quặng, nơi mà nhiều người từng tin đó là miền đất hứa của mình. Ông K,Sai, Phó Chủ tịch UBND xã Lộc Bảo, Bảo Lâm, Lâm Đồng cho biết: “Vấn đề khai thác quặng trái phép chúng tôi đã được báo cáo, nhưng chính quyền xã lực bất tòng tâm. Địa thế núi non quá hiểm trở lại là địa bàn quản lý chung của nhiều xã nên cuộc chiến chống dân khai thác quặng lậu gặp khó khăn trong việc thống nhất kế hoạch tác chiến. Các thành phần nghiện ngập, trốn lệnh truy nã có xu hướng tụ hội về đây là vấn đề đang gây đau đầu cho chúng tôi”.  Catit do dân khai thác quặng lậu đào đãi
CHẢY MÁU RỪNG XANH
Từ trung tâm huyện Bảo Lâm, men theo con đường dẫn vào những cụm rừng giáp ranh giữa các xã Lộc Bắc, Lộc Lâm, Lộc Bảo, B,Lá, nhiều người sẽ phải trầm trồ khen ngợi trước những tán cây rừng rợp mát, xanh mướt đang rì rào trong gió. Tuy nhiên, theo anh Triệu Văn Cừu (B,Lá, Bảo Lâm, Lâm Đồng) đó chỉ là cảnh ngụy trang cho những vạt rừng chết bên trong. Chiếm 24.050/93.351ha diện tích đất lâm nghiệp toàn tỉnh do Công ty lâm nghiệp Lộc Bắc quản lý, cộng với các con suối lớn như Đa Rial, Đa Siát, Đa R,Sa, Đa Tẻh... cánh rừng huyện Bảo Lâm, tỉnh Lâm Đồng được xem là nơi giàu nguồn tài nguyên quặng, trong đó có catit. Loại quặng này tập trung nhiều ở các con suối, nằm sâu trong rừng chừng 20km. Cùng với phong trào đi tìm miền đất hứa của nhiều thế hệ dân khai thác quặng lậu là viễn cảnh “xẻ thịt” rừng không thương tiếc. Trong hành trình lội qua những con suối đục ngàu, lạnh cóng và những ngọn núi dựng đứng để đến được bãi mót catit, đập vào mắt chúng tôi là hình ảnh những vạt rừng bị băm nát, cây cối đổ ngổn ngang. Công cuộc khai sơn phá thạch của lớp người tiên phong từ những năm 90 của thế kỷ trước đến nay đã tạo ra hẳn một con đường mòn dẫn vào rừng sâu có tên “con đường catit”. Với những đoạn dốc 3 tầng cao gần 1.000m, dựng đứng 70, 80 độ, “con đường catit” hay “con đường tử thần” này là nơi bất khả xâm phạm, kiểm lâm không thể nào ngờ tới sức người có thể chinh phục nổi sự hiểm trở của nó. Chính điều này lại là một lợi thế trời ban cho dân khai thác quặng lậu. Đường mòn vẹt dấu chân người, rải rác hộp nhựa, tàn thuốc lá, chai nước suối... dấu tích của những đoàn người đã và đang luồn vào rừng sâu khai quặng. Theo báo cáo của UBND xã Lộc Bảo, Bảo Lâm, Lâm Đồng, trong 6 tháng đầu năm 2009, lực lượng kiểm lâm và công an địa phương đã kiểm tra, trục xuất ra khỏi rừng 18 đối tượng có hành vi khai thác quặng trái phép tại các tiểu khu 386, 391 do Công ty lâm nghiệp Lộc Bắc quản lý. Tuy nhiên, ông K,Sai cũng thừa nhận, những con số này chưa phản ảnh được tình hình thực tế bởi nạn dân khai thác quặng lậu đang ngày càng rộ lên ở khu vực này, trong khi chính quyền không đủ khả năng kiểm soát.  Nhiều vạt rừng chỉ còn trơ lại đá
Khi đến được đại bản doanh vàng đen với 12 nhóm khai thác tại bãi suối 7, cảnh tượng đập vào mắt chúng tôi là dòng suối chi chít đường hầm, lô cốt không khác gì công sự chiến tranh. Cây rừng ngã la liệt, nằm chỏng gốc lên trời, héo mòn theo thời gian. Bên cạnh đó, những cây mấy chục năm tuổi, đường kính vài người ôm cũng vừa đổ xuống còn nồng mùi nhựa. Cây rừng bị hạ không chỉ để tạo mặt bằng đào hầm mà còn để phục vụ cho việc làm lán trại, chèo chống cho những hầm catit sâu hàng chục mét trong lòng đất. Dưới chân chúng tôi, những tầng đất đỏ bazan bị đào bới tứ tung, các lớp đá cũng bị xới lên xếp thành từng đống cao. Ở đây, chỉ cần một lúc sơ sẩy, bất cẩn người ta có thể gây nên hiện tượng đá lở chết người. Nước suối không còn trong xanh mà biến thành một màu đỏ đục, xộc lên mùi hóa chất. Anh Phan Văn Phương, người đã có kinh nghiệm 5 năm trong việc khai thác catit cho biết: “Trước đây, người làm catit phải đi đào mương, chặn dòng dẫn nước vào bãi để đãi quặng nên chủ yếu làm vào mùa mưa. Hiện nay, có những loại máy bơm công suất lớn chạy bằng dầu, nước từ suối đưa lên thường xuyên, nên mùa nắng, hay mùa mưa thì vẫn khai thác đều. Để tìm được dòng thạch, chặt cây, phá núi bằng máy cưa, cuốc, xẻng là công việc thường ngày của dân khai thác quặng lậu”. Với cách áp dụng “công nghệ” hủy diệt đó, dân khai thác catit lậu đã biến những cánh rừng xanh mơn mởn thành đồi trọc trơ đá, cây rừng hàng chục năm tuổi cũng phải phơi thân dưới những cơn mưa rừng kinh hoàng.
(Còn tiếp)
CHÍNH THÀNH - HÀ NGUYÊN - HẢI BĂNG
Trích từ _ CATP
Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:
|
